Nhập môn hiện đại xác suất và thống kê

Trích dẫn nội dung: Nhập môn hiện đại xác suất và thống kê

Xác suất và thống kê đóng vai trò rất quan trọng trong hầu hết mọi lĩnh vực của thế giới hiện đại, từ khoa học, công nghệ, đến kinh tế, chính trị, sức khoẻ, môi trường,… Ngày nay, máy tính giúp cho việc tính toán các vấn đề xác suất thống kê ngày càng trở nên dễ dàng, một khi đã có các số liệu đúng đắn và mộ hình hợp lý. Thế nhưng, bản thân máy tính không biết mô hình nào là hợp lý. Đây là vấn đề người sử dụng cần phải hiểu được bản chất của các khái niệm và mô hình xác suất thống kê, thì mới có thể dùng được chúng.

Nội dung tài liệu:
1 Xác xuất là gì?
2 Biến ngẫu nhiên
3 Vector ngẫu nhiên
4 Các định lý giới hạn
5 Thống kê toán học

Read More

Lý thuyết và bài tập Quản trị sản xuất đại cương

Trích dẫn tài liệu: Lý thuyết và bài tập Quản trị sản xuất đại cương

Sản xuất là quá trình tạo ra các sản phẩm/dịch vụ nhằm ngày càng thoảmãn nhiều hơn nhu cầu rất đa dạng của thị trường, trong một thị trường năng động và đầy cạnh tranh. Môi trường kinh doanh của các doanh nghiệp ngày càng chứa đựng rất nhiều nguy cơ cũng như tạo ra không ít cơ hội cho những ai biết tận dụng nó. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải không ngừng đổi mới từ đặc tính của sản phẩm/dịch vụ cho đến máy móc, phương tiện và cách thức tạo ra chúng cũng nhưcác biện pháp được sử dụng để quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. Sự thay đổi các công nghệ sản xuất, việc áp dụng những thành tựu của công nghệ thông tin, thành tựu của cơ khí hóa, tự động hóa đã ảnh hưởng rất lớn đến phương cách quản lý các doanh nghiệp sản xuất. Tuy nhiên nhiều vấn đềquản lý cơ bản vẫn giữ nguyên như cũ. Các doanh nghiệp cũng cần phải dự báo, tính toán lựa chọn địa điểm, bố trí mặt bằng, mua sắm vật tư, kiểm tra kiểm soát tồn kho, lập lịch tiến độ sản xuất,... bất kể doanh nghiệp sản xuất ra những sản phẩm đơn giản hay phức tạp. Bên cạnh đó, có những vấn đề rất chung đặt ra cho tất cả các nhà quản trị sản xuất phải giải quyết, cho dù doanh nghiệp của họ hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp hay dịch vụ, chẳng hạn như vấn đề chi phí sản xuất, chất lượng sản phẩm…

Giáo trình QUẢN TRỊ SẢN XUẤT ĐẠI CƯƠNG được viết cho sinh viên ngoài ngành kinh tế, đề cặp đến những vấn đề cơ bản và những vấn đề cụ thể phải giải quyết trong quá trình quản trịsản xuất. Cuối mỗi chương có một số bài tập giải mẫu và nhiều bài tập tự giải với hy vọng giúp cho sinh viên có thêm tài liệu tham khảo trong học tập.

Read More

Giáo trình Nguyên lý thống kê kinh tế

Trích dẫn nội dung: Giáo trình Nguyên lý thống kê kinh tế

Thống kê là một ngành khoa học có vai trò quan trọng trong hầu hết các lĩnh vực kinh tếxã hội. Nguyên lý thống kê kinh tế, lý thuyết thống kê theo hướng ứng dụng trong lĩnh vực kinh tếvà quản trị kinh doanh, là công cụ không thể thiếu được trong hoạt động nghiên cứu và quản lý. Nguyên lý thống kê kinh tế đã trở thành một môn học cơ sở trong hầu hết các ngành đào tạo thuộc khối kinh tế.

Thống kê là một hệ thống các phương pháp bao gồm thu thập, tổng hợp, trình bày số liệu, tính toán các đặc trưng của đối tượng nghiên cứu nhằm phục vụ cho quá trình phân tích, dự đoán và ra quyết định.

Thống kê thường được phân thành 2 lĩnh vực:

- Thống kê mô tả (Descriptive statistics): là các phương pháp có liên quan đến việc thu thập số liệu, tóm tắt, trình bày, tính toán và mô tả các đặc trưng khác nhau để phản ánh một cách tổng quát đối tượng nghiên cứu.

- Thống kê suy luận (Inferential statistics): là bao gồm các phương pháp ước lượng các đặc trưng của tổng thể, phân tích mối liên hệ giữa các hiện tượng nghiên cứu, dự đoán hoặc ra quyết định trên cơ sở thông tin thu thập từ kết quả quan sát mẫu.

- Thu thập và xử lý số liệu: Số liệu thu thập thường rất nhiều và hỗn độn, các dữ liệu đó chưa đáp ứng cho quá trình nghiên cứu. Để có hình ảnh tổng quát về tổng thể nghiên cứu, số liệu thu thập phải được xử lý tổng hợp, trình bày, tính toán các số đo; kết quảcó được sẽ giúp khái quát được đặc trưng của tổng thể.

- Nghiên cứu các hiện tượng trong hoàn cảnh không chắc chắn: Trong thực tế, có nhiều hiện tượng mà thông tin liên quan đến đối tượng nghiên cứu không đầy đủmặc dù người nghiên cứu đã có sự cố gắng. Ví dụ nhưng hiên cứu về nhu cầu của thị trường về một sản phẩm ở mức độ nào, tình trạng của nền kinh tế ra sao, để nắm được các thông tin này một cách rõ ràng quả là một điều không chắc chắn.

- Điều tra chọn mẫu: Trong một số trường hợp để nghiên cứu toàn bộ tất cả các quan sát của tổng thể là một điều không hiệu quả, xét cả về tính kinh tế(chi phí, thời gian) và tính kịp thời, hoặc không thực hiện được. Chính điều này đã đặt ra cho thống kê xây dựng các phương pháp chỉ cần nghiên cứu một bộ phận của tổng thểmà có thể suy luận cho hiện tượng tổng quát mà vẫn đảm bảo độ tin cậy cho phép, đó là phương pháp điều tra chọn mẫu.

- Nghiên cứu mối liên hệ giữa các hiện tượng: Giữa các hiện tượng nghiên cứu thường có mối liên hệ với nhau. Ví dụ như mối liên hệ giữa chi tiêu và thu nhập; mối liên hệ giữa lượng vốn vay và các yếu tố tác động đến lượng vốn vay như chi tiêu, thu nhập, trình độ học vấn; mối liên hệ giữa tốc độ phát triển với tốc độ phát triển của các ngành, lạm phát, tốc độ phát triển dân số,…Sự hiểu biết về mối liên hệ giữa các hiện tượng rất có ý nghĩa, phục  vụ cho quá trình dự đoán .

- Dự đoán:

Dự đoán là một công việc cần thiết trong tất cả các lĩnh vực hoạt động. Trong hoạt động dự đoán người ta có thể chia ra thành nhiều loại:

(1). Dự đoán dựa vào định lượng và dựa vào định tính. Tuy nhiên, trong thống kê chúng ta chủ yếu xem xét về mặt định lượng với mục đích cung cấp cho những nhà quản lý có cái nhìn mang tính khoa học hơn và cụ thể hơn trước khi ra quyết định phù hợp.

(2). Dự đoán dựa vào nội suy và dựa vào ngoại suy.

- Dự đoán nội suy là chúng ta dựa vào bản chất của hiện tượng đểsuy luận, ví dụ như chúng ta xem xét một liên hệ giữa lượng sản phẩm sản xuất ra phụ thuộc các yếu tố đầu vào như vốn, lao động và trình độ khoa học kỹ thuật.

- Dự đoán dựa vào ngoại suy là chúng ta chỉquan sát sự biến động của hiện tượng trong thực tế, tổng hợp lại thành qui luật và sử dụng qui luật này để suy luận, dự đoán sự phát triển của hiện tượng. Ví dụ như để đánh giá kết quảhoạt động của một công ty người ta xem xét kết quả hoạt động kinh doanh của họ qua nhiều năm.

Ngoài ra, người ta còn có thể phân chia dựbáo thống kê ra thành nhiều loại khác.

Read More

Kinh tế học vi mô

Trích dẫn nội dung giáo trình: Kinh tế học vi mô

Hoạt động kinh tế là hoạt động thường xuyên của con người. Hoạt động kinh tếbao gồm hoạt động mua bán hàng hóa, hoạt động mua bán tài sản tài chính, hoạt động tín dụng (đi vay, cho vay), v.v. Do các hoạt động kinh tếthường nhằm mục đích tạo ra sản phẩm hay dịch vụ để thỏa mãn nhu cầu của con người nên chúng đóng một vai trò hết sức quan trọng. Vì vậy, việc hình thành một môn khoa học nghiên cứu hoạt động kinh tế của con người là rất cần thiết. Điều này giải thích lý do ra đời của môn kinh tế học.

Ngày nay, các nhà kinh tế học đưa ra định nghĩa chung về kinh tế học như sau: Kinh tế học là một môn khoa học nghiên cứu cách thức con người sửdụng nguồn tài nguyên có hạn để thỏa mãn nhu cầu vô hạn của mình.

Định nghĩa nói trên nhấn mạnh hai khía cạnh quan trọng của kinh tếhọc. Một là, nguồn tài nguyên được dùng để sản xuất ra của cải vật chất thì có giới hạn. Điều này có nghĩa là nguồn tài nguyên không thể đủ để đáp ứng tất cảcác nhu cầu của con người. Sự khan hiếm này giới hạn sựchọn lựa của xã hội và giới hạn cả cơ hội dành cho con người sống trong xã hội. Thí dụ, không một cá nhân nào có thể tiêu dùng nhiều hơn số thu nhập của mình; không một ai có thể có nhiều hơn 24 giờ trong một ngày. Sự chọn lựa của con người thực chất là việc tính toán xem nguồn tài nguyên phải được sử dụng như thế nào. Do đó, sự cần thiết phải lựa chọn dẫn đến khía cạnh thứ hai của định nghĩa của kinh tế học: mối quan tâm về việc nguồn tài nguyên được phân phối như thế nào. Bằng cách xem xét các hoạt động của người tiêu dùng, nhà sản xuất, nhà cung ứng, chính phủ, v.v., các nhà kinh tế học cố gắng tìm hiểu xem nguồn tài nguyên được phân bổ như thế nào.

Phần I Thị trường và giá cả
Chương 1 Những vấn đề chung về kinh tế
Chương 2 Cung cầu hàng hoá và giá cả thị trường
Phần II Lý thuyết về hành vi của người tiêu dùng và nhà sản xuất
Chương 3 Lý thuyết về hành vi của người tiêu dùng
Chương 4 Lý thuyết về hành vi của nhà sản xuất
Phần V Lý thuyết sản xuất
Chương 5 Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
Chường 6 Thị trường cạnh tranh không hoàn hảo
Phần IV Thị trường yếu tố sản xuất
Chương 7 Thị trường các yếu tố sản xuất
Phụ lục: Lý thuyết tối ưu

Read More

Bài giảng Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Trích dẫn nội dung: Bài giảng Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Nông nghiệp là một trong những ngành kinh tế quan trọng và phức tạp. Nó không chỉ là một ngành kinh tế đơn thuần mà còn là hệ thống sinh học - kỹ thuật, bởi vì một mặt cơ sở để phát triển nông nghiệp là việc sử dụng tiềm năng sinh học - cây trồng, vật nuôi. Chúng phát triển theo qui luật sinh học nhất định con người không thể ngăn cản các quá trình phát sinh, phát triển và diệt vong của chúng, mà phải trên cơ sở nhận thức đúng đắn các qui luật để có những giải pháp tác động thích hợp với chúng. Mặt khác quan trọng hơn là phải làm cho người sản xuất có sự quan tâm thoả đáng, gắn lợi ích của họ với sử dụng quá trình sinh học đó nhằm tạo ra ngày càng nhiều sản phẩm cuối cùng hơn.

Nông nghiệp nếu hiểu theo nghĩa hẹp chỉ có ngành trồng trọt, ngành chăn nuôi và ngành dịch vụ trong nông nghiệp. Còn nông nghiệp hiểu theo nghĩa rộng nó còn bao gồm cả ngành lâm nghiệp và ngành thủy sản nữa.

Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản giữ vai trò to lớn trong việc phát triển kinh tế ở hầu hết cả nước, nhất là ở các nước đang phát triển. ở những nước này còn nghèo, đại bộ phận sống bằng nghề nông. Tuy nhiên, ngay cả những nước có nền công nghiệp phát triển cao, mặc dù tỷ trọng GDP nông nghiệp không lớn, nhưng khối lượng nông sản của các nước này khá lớn và không ngừng tăng lên, đảm bảo cung cấp đủ cho đời sống con người những sản phẩm tối cần thiết đó là lương thực, thực phẩm. Những sản phẩm này cho dù trình độ khoa học - công nghệ phát triển như hiện nay, vẫn chưa có ngành nào có thể thay thế được. Lương thực, thực phẩm là yếu tố đầu tiên, có tính chất quyết định sự tồn tại phát triển của con người và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Xã hội càng phát triển, đời sống của con người ngày càng được nâng cao thì nhu cầu của con người về lương thực, thực phẩm cũng ngày càng tăng cả về số lượng, chất lượng và chủng loại. Điều đó do tác động của các nhân tố đó là: Sự gia tăng dân số và nhu cầu nâng cao mức sống của con người.

Nông nghiệp có vai trò quan trọng trong việc cung cấp các yếu tố đầu vào cho công nghiệp và khu vực thành thị. Điều đó được thể hiện chủ yếu ở các mặt sau đây:

Nông nghiệp đặc biệt là nông nghiệp của các nước đang phát triển là khu vực dự trữ và cung cấp lao động cho phát triển công nghiệp và đô thị. Trong giai đoạn đầu của công nghiệp hoá, phần lớn dân cư sống bằng nông nghiệp và tập trung sống ở khu vực nông thôn. Vì thế khu vực nông nghiệp, nông thôn thực sự là nguồn dự trữ nhân lực dồi dào cho sự phát triển công nghiệp và đô thị. Quá trình nông nghiệp hoá và đô thị hoá, một mặt tạo ra nhu cầu lớn về lao động, mặt khác đó mà năng suất lao động nông nghiệp không ngừng tăng lên, lực lượng lao động từ nông nghiệp được giải phóng ngày càng nhiều. Số lao động này dịch chuyển, bổ sung cho phát triển công nghiệp và đô thị. Đó là xu hướng có tính qui luật của mọi quốc gia trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.

Nông nghiệp và nông thôn là thị trường tiêu thụ lớn của công nghiệp. ở hầu hết các nước đang phát triển, sản phẩm công nghiệp, bao gồm tư liệu tiêu dùng và tư liệu sản xuất được tiêu thụ chủ yếu dựa vào thị trường trong nước mà trước hết là khu vực nông nghiệp và nông thôn. Sự thay đổi về cầu trong khu vực nông nghiệp, nông thôn sẽ có tác động trực tiếp đến sản lượng ở khu vực phi nông nghiệp. Phát triển mạnh mẽ nông nghiệp, nâng cao thu nhập cho dân cư nông nghiệp, làm tăng sức mua từ khu vực nông thôn sẽ làm cho cầu về sản phẩm công nghiệp tăng, thúc đẩy công nghiệp phát triển, từng bước nâng cao chất lượng có thể cạnh tranh với thị trường thế giới.

Nông nghiệp được coi là ngành đem lại nguồn thu nhập ngoại tệ lớn. Các loại nông, lâm thuỷ sản dễ dàng gia nhập thị trường quốc tế hơn so với các hàng hoá công nghiệp. Vì thế, ở các nước đang phát triển, nguồn xuất khẩu để có ngoại tệ chủ yếu dựa vào các loại nông, lâm thuỷ sản. Xu hướng chung ở các nước trong quá trình công nghiệp hoá, ở giai đoạn đầu giá trị xuất khẩu nông lâm, thuỷ sản chiếm tỷ trọng cao trong tổng kim ngạch xuất khẩu và tỷ trọng đó sẽ giảm dần cùng với sự phát triển cao của nền kinh tế. ở Thái Lan năm 1970 tỷ trọng giá trị nông, lâm, thuỷ sản trong tổng kim ngạch xuất khẩu chiếm 76,71% giảm xuống 59,36% năm 1980; 38,11% năm 1990; 35,40% năm 1991; 34,57% năm 1992; 29,80% năm 1993 và 29,60% năm 1994.

Nông nghiệp và nông thôn có vai trò to lớn, là cơ sở trong sự phát triển bền vững của môi trường. Nông nghiệp sử dụng nhiều hoá chất như phân bón hoá học, thuốc trừ sâu bệnh v.v... làm ô nhiễm đất và nguồn nước. Trong quá trình canh tác dễ gây ra xói mòn ở các triền dốc thuộc vùng đồi núi và khai hoang mở rộng diện tích đất rừng v.v... Vì thế, trong quá trình phát triển sản xuất nông nghiệp, cần tìm những giải pháp thích hợp để duy trì và tạo ra sự phát triển bền vững của môi trường.

Tóm lại, nền kinh tế thị trường, vai trò của nông nghiệp trong sự phát triển bao gồm hai loại đóng góp: thứ nhất là đóng góp về thị trường - cung cấp sản phẩm cho thị trường trong và ngoài nước, sản phẩm tiêu dùng cho các khu vực khác, thứ hai là sự đóng góp về nhân tố diễn ra khi có sự chuyển dịch các nguồn lực (lao động, vốn v.v...) từ nông nghiệp sang khu vực khác.

Read More

Giáo trình Kinh tế lượng

Trích dẫn nội dung: Giáo trình Kinh tế lượng

Thuật ngữ tiếng Anh "Econometrics" được ghép từhai gốc từ"Econo" có nghĩa là "kinh tế" và Metrics có nghĩa là "Đo lường". Thuật ngữnày do A. K. Ragnar Frisch (Giáo sư Kinh tếhọc người Na Uy-giải thưởng Nobel vềkinh tếhọc, 1969) cùng với J.

Timbergen, sửdụng lần đầu tiên vào thập niên 1930. Thuật ngữ "Econometrics" được dịch sang tiếng Việt là "Kinh tế lượng học" hoặc "Đo lường kinh tế", ngắn gọn hơn là "Kinh tế lượng".

Theo G. S. Maddala (2001), kinh tế lượng có nghĩa là "đo lường kinh tế". Mặc dù đo lường kinh tếlà một nội dung quan trọng của kinh tế lượng nhưng phạm vi của kinh tế lượng rộng hơn nhiều. Điều đó được thểhiện thông qua một số định nghĩa sau đây:

- Kinh tế lượng ứng dụng các phương pháp thống kê và toán học để phân tích số liệu kinh tế, với mục đích là đưa ra nội dung thực nghiệm cho các lý thuyết kinh tế và nhằm để xác nhận hoặc bác bỏ nó.
- Kinh tế lượng dựa vào sự phát triển các phương pháp thống kê cho ước lượng các mối quan hệ kinh tế, kiểm định các lý thuyết kinh tế, và đánh giá để làm căn cứ đề ra chính sách. Ứng dụng phổ biến của kinh tế lượng là dự báo các thay đổi kinh tế vĩ mô quan trọng như lãi suất, tỉ lệ lạm phát, GDP,...

Read More

Giáo trình Kinh tế sản xuất

Trích dẫn nội dung: Giáo trình Kinh tế sản xuất

Kinh tế sản xuất cũng xuất phát từ những lý thuyết cơ bản liên quan đến kinh tế học. 

Kinh tế sản xuất đề cập đến vấn đề liên quan đến các nguồn lực của nhà sản xuất hàng hoá trong nền kinh tế, hoạt động trong các ngành nghề khác nhau như nông nghiệp, công nghiệp, lâm nghiệp, hoạt động trong các ngành nghề khác nhau như nông nghiệp, công nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp,…
Mục đích của nhà sản xuất: Các nhà kinh tế học thường đưa ra giả thuyết rằng mục đích của các nhà sản xuất là tối đa hoá lợi nhuận. Sự đo lường của lợi nhuận là phần chênh lệch giữa thu nhập từ việc bán hàng và chi phí để sản xuất ra hàng hoá đó. Tuy nhiên, các nhà sản xuất có thể có những mục đích cụ thể khác nhau.

Phân bổ nguồn lực cho việc sản xuất: 

Một trong những quyết định phải được thực hiện liên quan đến việc sản xuất hàng hoá là nhà sản xuất phải phân bổ nguồn lực đầu vào sẵn có cho việc sản xuất như thế nào để đạt hiệu quả.
Môi trường kinh tế cạnh tranh là nơi các nhà sản xuất thực hiện các hành vi liên quan đến các hoạt động sản xuất kinh doanh. Các nhà kinh tế học thường lấy lĩnh vực nông nghiệp làm ví dụ minh hoạ cho mô hình cạnh tranh hoàn hảo. Tuy nhiên, thị trường cạnh tranh hoàn hảo là nơi mà các nhà sản xuất hoạt động còn phụ thuộc rất lớn vào hàng hoá cụ thể sẽ được sản xuất.

Read More